Ai cũng có phần ích kỷ

Tôi cảm thấy đa số mọi người đều nghĩ cho bản thân mình đầu tiên khi đứng trước bất kỳ vấn đề gì.

Ví dụ như khi tôi nghe những tâm sự của bạn mình về câu chuyện của bạn ấy, đó có thể là câu chuyện vui, một tin mừng, cũng có thể là những rắc rối bạn ấy đang gặp phải. Nhưng tôi phát hiện ra việc đầu tiên tôi làm không phải là động viên và cùng bạn ấy tìm ra hướng giải quyết mà việc đầu tiên xuất hiện trong đầu tôi chính là những suy nghĩ về chính bản thân mình, sự đối chiếu với chính bản thân mình hoặc là sự so sánh. Tôi nhận ra điều này khi gần đây tôi bắt đầu quan tâm và để ý đến những diễn biến của các sự việc xảy ra xung quanh, tôi khá bất ngờ bởi sự giác ngộ này nhưng tôi không hoảng hốt, có lẽ là vì nó đã ở trong tôi từ rất lâu.

Và tôi bắt đầu quan sát những người xung quanh, quan sát từ những người thân bên cạnh đến những người xa lạ có thể mới chỉ gặp lần đầu. Thật không khó nhận ra họ cũng giống như tôi, họ cũng luôn nghĩ cho bản thân mình trước ngay cả khi họ đang nghe hoặc xử lý vấn đề cho người khác.

Thoáng qua thì có thể ngộ nhận rằng người ta cũng đang cảm thông, đang vui vẻ, đang chia sẻ cùng với bạn nhưng nếu phân tích và để ý sẽ nhận thấy phần đông con người đều nghĩ tới bản thân họ đầu tiên hoặc trong câu nói sẽ hàm ý so sánh giữa người với người hoặc sự ghen tị. Trở lại câu chuyện của bạn tôi và tôi, khi bạn khoe với tôi đã lấy được bằng Thạc sĩ, thực sự lúc ấy tôi có vui cho bạn, nhưng có chút gì đó chạy qua đầu tôi là những suy nghĩ dạng như tại sao bạn lại lấy được tấm bằng đó sớm thế, tại sao bạn chỉ học trước tôi một khoảng thời gian rất ngắn mà bạn đã lấy được rồi, bạn có mánh khóe gì trong học tập không vì lực học của tôi với bạn hoàn toàn không có sự chênh lệch… Dù cho câu đầu tiên tôi nói khi nghe bạn thông báo là: “Ôi tuyệt quá, chúc mừng cậu nhé!’’.

Lại có trường hợp khác mà những suy nghĩ ích kỷ ấy hoàn toàn không xuất hiện trong đầu của tôi. Tôi có một người bạn mới đạt được ước mơ mà bạn ấy khao khát vô cùng. Tôi từng là người được bạn ấy chia sẻ rất nhiều về quá trình để đạt được ước mơ và những khó khăn mà bạn ấy trải qua; tôi cũng từng cùng bạn ấy trò chuyện và tôi nhìn thấy những cố gắng của bạn ấy. Tôi theo dõi quá trình bạn ấy đi và thực sự cảm thấy cực kỳ hạnh phúc khi bạn ấy trúng tuyển, cảm giác giống như chính bản thân mình vừa đạt được thứ gì đó vậy. Có phải vì nhìn thấy rõ những cố gắng và thử thách trong suốt quá trình đạt được mục đích của bạn mà tôi không có cảm giác ích kỷ, tôi không đối chiếu những thành quả của bạn vào chính bản thân mình? Tôi không giải thích được, chỉ cảm thấy tôi mừng cho bạn mà không có lợi ích cá nhân, không sân si, không ích kỷ.

Tôi tìm thấy sự thật là trong bản chất con người ai cũng có một phần ích kỷ, khác nhau của mỗi người là phần này lớn hay nhỏ, nổi hay chìm, dễ bộc lộ hay được giấu kín. Để có được một mối quan hệ tốt, tôi đánh giá cao khả năng chia sẻ và trò chuyện thường xuyên; việc chia sẻ dù là những câu nói ngắn hay những câu chuyện thường nhật, những dự định tương lai, những kế hoạch dài hạn đều góp phần giúp con người trở nên thân thiết và tăng mức độ hiểu nhau. Việc này cũng góp phần làm dịu cái tính ích kỷ cá nhân trong mỗi con người, giúp những người đồng hành thấu hiểu và lắng nghe một cách chân thành.

Để những lời nói đầu môi thực sự là những gì trong lòng họ đang nghĩ.